Advies informateur: coalitie CDA-ChristenUnie-VVD-PvdA-D66

persconferentie coalitie; fractievoorzitters en informateur

Op 21 november 2018 vonden de verkiezingen voor de gemeenteraad van de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden plaats. Enkele dagen daarna startte het proces van coalitievorming. Het proces van coalitievorming bestaat uit twee delen. Voor het eerste deel, de informatiefase, hebben de fractievoorzitters van de acht aan de verkiezingen deelnemende partijen informateur Ad de Regt aangesteld. Hij kreeg als opdracht te onderzoeken welke coalitie(s) op een breed draagvlak in de raad kunnen rekenen. Op maandag 3 december heeft de informateur zijn rapportage en advies uitgebracht en overhandigd aan de acht fractievoorzitters.

In zijn rapport adviseert Ad de regt een brede coalitie te vormen van CDA, ChristenUnie, VVD, PvdA en D66 (20 van de 31 zetels). Tevens adviseert hij om op korte termijn de kandidaat-wethouders bekend te maken. Hij acht het van belang dat deze een voldoende afspiegeling vormen van de drie oude gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik. Tot slot is op zijn aandringen al in deze fase van het coalitieproces overeenstemming bereikt tussen deze partijen over een ‘kaderovereenkomst zondagsopenstelling’ voor de nieuwe gemeente.

Balansfactoren

De informateur heeft verschillende wegingsfactoren gehanteerd om te komen tot dit advies. Zo heeft hij onder andere gekeken naar de overeenkomsten tussen de verkiezingsprogramma’s waarmee partijen de verkiezingen zijn ingegaan en naar de onderlinge verhoudingen en het vertrouwen tussen de partijen. Verder heeft hij in zijn advies aandacht besteed aan de verhouding christelijke en niet-christelijke partijen ( confessioneel en niet-confessioneel), Leerdam-Vianen-Zederik, winst of verlies in de verkiezingen en een combinatie van ‘oud en nieuw’ in het nieuw te vormen college. Hij gaat daarbij niet alleen uit van een coalitie die op een breed en stabiel draagvlak kan rekenen in de raad, maar ook van een coalitie die een afspiegeling vormt van de samenleving van de nieuwe gemeente. Dat brede en stabiele draagvlak is nodig om de vele uitdagingen voor de nieuwe gemeente voortvarend aan te kunnen gaan.

Volgende stap

Als volgende stap in het coalitieproces adviseert Ad de Regt de beoogde coalitiepartijen zo spoedig mogelijk een team wethouders te vormen dat een voldoende afspiegeling vormt van de drie oude gemeenten. Daarbij vraagt hij aandacht voor de wens om minimaal één vrouwelijke wethouder voor te dragen.

Oppositie

Wanneer zijn advies wordt gevolgd zal de oppositie bestaan uit SGP, VHL Lokaal en GroenLinks. Volgens informateur De Regt is dat voldoende robuust en veelzijdig voor het noodzakelijke tegenwicht in de raad.

Zondagsopenstelling

Tot slot constateert Ad de Regt dat opvattingen over de (eventuele uitbreiding van de) zondagsopenstelling van winkels in de gehele gemeente een mogelijke belemmering vormden voor samenwerking in de formatiefase. Er was een reële kans dat dit onderwerp zich als splijtzwam zou ontwikkelen waardoor de stabiliteit van de coalitie (op termijn) in gevaar zou kunnen worden gebracht. Daarom heeft de informateur dit onderwerp in de informatiefase op tafel gebracht en gestuurd op het bereiken van overeenstemming op hoofdlijnen. Dit heeft geresulteerd in de ‘Kaderovereenkomst zondagsopenstelling’ waarover de voorgestelde coalitiepartijen het eens zijn geworden. De overeenkomst is als bijlage bij de rapportage gevoegd. De informateur adviseert dit in de formatiefase verder uit te werken.

Afronding en vervolg

Met dit rapport eindigt de informatiefase en is tevens de opdracht van de informateur beëindigd. Deze is in tien dagen afgerond, ruim binnen de planning. De fractievoorzitters zullen beslissen of zij het advies van de informateur over zullen nemen. Volgende stap is fase twee van de coalitievorming: de formatiefase. Hierin werken de coalitiepartners toe naar een coalitieakkoord.

De gemeente Vijfheerenlanden (55.000 inwoners) is ontstaan door samenvoeging van de gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik en zal per 1 januari 2019 formeel van start gaan.