Het fusietraject

In 2014 hebben Leerdam, Zederik en Vianen een strategische verkenning uitgevoerd naar de bestuurlijke toekomst. Uitkomst van deze verkenning was dat een bestuurlijke fusie met elkaar in termen van bestuurskracht de meest robuuste en toekomstbestendige richting is. Dit is gebaseerd op het advies van de commissie Schutte en de uitkomst van discussies gevoerd met de gemeenteraden, colleges, inwoners, maatschappelijke instellingen en partners.

Rapport Schutte – Waard om te besturen
Bijlagen rapport Schutte – Waard om te besturen

Er volgde een strategische verkenning door bureau Berenschot met als uitkomst de volgende rapporten:

Rapport Berenschot Leerdam
Rapport Berenschot Vianen
Rapport Berenschot Zederik

Het haalbaarheidsonderzoek

De raden van Zederik, Leerdam en Vianen hebben op 17 maart 2015 besloten tot een aanvullend haalbaarheidsonderzoek naar de thema’s financiën, provincie, gemeenschappelijke regelingen en het toekomstbeeld op hoofdlijnen van de gemeente Vijfheerenlanden. Het resultaat van het haalbaarheidsonderzoek leidt tot een definitieve beslissing over een herindeling.

In het rapport staat dat de gemeenten qua toekomstbeeld en beleid goed bij elkaar passen. Ook financieel gezien zijn er geen redenen om niet samen te gaan werken. Het rapport brengt daarnaast in beeld aan welke gemeenschappelijke regelingen de gemeenten nu deelnemen (bijvoorbeeld afval ophalen, sociale dienst, GGD, Veiligheidsregio). Tevens geeft het rapport een overzicht van de provincies Utrecht en Zuid-Holland.

Haalbaarheidsonderzoek Vijfheerenlanden rapportage
Samenvatting haalbaarheidsonderzoek Vijfheerenlanden
Vijfheerenlanden vragenlijst sept 2015
Haalbaarheidsonderzoekvijfheerenlanden bijlage

Conclusie uit onderzoek

Uit het onderzoek blijkt dat een fusie tussen de drie gemeenten tot een duurzame gemeente in het centrum van Nederland haalbaar is. In het onderzoek is ook ingegaan op de vraag bij welke provincie deze nieuwe gemeente het beste past. Leerdam en Zederik liggen namelijk in Zuid-Holland en Vianen ligt in de provincie Utrecht.

Herindeling Vijfheerenlanden van start

De gemeenteraden van Leerdam, Vianen en Zederik zijn dinsdagavond 10 november 2015 akkoord gegaan met de drie beslispunten:

  1. om kennis te nemen van het haalbaarheidsonderzoek;
  2. te herindelen;
  3. te streven naar herindeling per 1 januari 2018.

De besluiten van de drie gemeenteraden markeerden een bijzonder moment. De drie gemeenten hebben op eigen initiatief en in goede harmonie gewerkt aan dit besluit.

Een ruime meerderheid van de raadsleden staat achter het raadsadvies en heeft gekozen voor herindeling per 1 januari 2018. De drie gemeenten deden en een verzoek aan de provincies Zuid-Holland en Utrecht om een herindelingsontwerp op te stellen. Een meerderheid van de raadsleden stemde voor de provincie Utrecht. In de gemeente Zederik was een meerderheid van stemmen voor de provincie Zuid-Holland.

Vijfheerenlanden is van oudsher met elkaar verbonden. Nu tot herindeling besloten is, kunnen de drie gemeenten zich gaan richten op de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden: een prachtig gebied in het hart van Nederland met volop kansen voor economie, toerisme, wonen en recreatie. Groot genoeg om de taken van de toekomst op niveau uit te voeren én dichtbij inwoners en kernen te blijven staan.

IPC

Een interprovinciale commissie ging van start met daarin leden van de provincie Zuid-Holland en leden van de provincie Utrecht. Zij deden onderzoeken en gingen in gesprek met diverse partijen. Helaas lukte het deze commissie niet om tot een eenduidige conclusie te komen. De interprovinciale commissie gaf de opdracht terug aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken.

Minister Blok bekeek het proces tot nu toe en oordeelde op basis van democratische beginselen dat de provincie Utrecht het herindelingsontwerp mocht gaan schrijven. Twee gemeenteraden hadden gekozen voor deze provincie en Zederik had met een nipte meerderheid gekozen voor Zuid-Holland.

Herindelingsontwerp

De provincie Utrecht schreef het Herindelingsontwerp Vijfheerenlanden en concludeerde al vrij snel dat een fusie per 1 januari 2018 op dat moment niet meer haalbaar was. De nieuwe datum werd 1 januari 2019. Gedeputeerde Staten stelden het herindelingsontwerp op 29 november 2016 vast en op 1 december 2016 werd het ontwerp ter inzage gelegd. Na beantwoording van de zienswijzen stelden Provinciale Staten het herindelingsadvies vast en op 26 april 2017 werd het verzonden naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Nu volgt een wetsontwerp dat wordt behandeld in de ministerraad, de Raad van State, de Tweede Kamer en de Eerste Kamer.

Meer informatie en documentatie hierover is ook te vinden op de website van de provincie Utrecht.